شرایط پرورش نژاد لاری

شرایط پرورش مرغ و خروس لاری ممکن است در هر کشور، شهر و منطقه­ای متفاوت باشد ولی برخی شرایط مشابه هستند و در این نوشتار به آنها می پردازیم.

نگهداری لاری مولد و تولید تخم

پس از جفتگیری مرغ و خروس، اسپرم به اویداکت مرغ راه یافته و مسیرش را به سمت انتهای دستگاه تناسلی مرغ طی می کند و تخم را بارور می کند. یک روز پس از اولین جفتگیری تخم تولیدی بارور خواهد بود. دوره باروری مناسب برای تخم ها پس از جفتگیری به مدت یک هفته می باشد. از آنجایی که در دستگاه تناسلی مرغ اسپرم های جدید بر روی اسپرهای قبلی ذخیره می شوند، پس از جفتگیری با خروس جدید اسپرم های خروس جدید مورد استفاده قرار می گیرند. یکی از معیارهای مهم جوجه کشی، باروری یا نطفه دار بودن تخم هاست. باروری به معنی درصدی از تخم های جوجه کشی است که تبدیل به جنین می شوند. معیار دیگر قابلیت جوجه درآوری است زیرا تمام تخمهای بارور تبدیل به جوجه نمی شوند. قابلیت جوجه درآوری معیاری که نشان دهنده بهداشت عمومی و عوامل مختلف محیطی در دستگاه جوجه کشی است.

معمولا هر مرغ لاری دوره یا کلاچ تخم گذاری مخصوص به خود را دارد، این کلاچ ها می توانند بسیار متغییر باشند که بستگی به تعداد تخمهای گذاشته شده و فاصله بین تخمگذاری ها دارد. بعضی یک روز در میان، و بعضی بعد از سه روز تخمگذاری یک روز استراحت می کنند. در فصل های گرم سال تعداد تخم گله ها مولد کمتر می باشد. فصل تولید مثل مرغ لاری از اوایل مهر ماه شروع شده و تا پایان خرداد ماه ادامه داشته که در این فاصله حدود ۱۰۰ تخم لاری از هر مرغ لاری تولید می شود.

 

امکانات مزرعه ­ی تولید تخم لاری

پن های تولید مثل لاری قفسهایی به ابعاد سه یا چهار متر مربع به ارتفاع ۱۲۰ سانتی متر هستند که در فضایی مسقف با کف پوشیده از پوشال برای نگهداری مولدین استفاده می شوند. در هر پن تخمگذاری یک دانخوری، یک آبخوری و دو آشیانه ی مخصوص تخم گذاری مورد نیاز است. برای ساختن لانه تخم گذاری، استفاده از یک جعبه چوبی نسبتا بزرگ که نیمی از ورودی آن پوشیده شده و مقداری کاه در داخل آن مناسبترین گزینه است.

برای ممانعت از درگیری بین خروس ها و مرغ های هر پن با پن های مجاور باید حصار بین آنها کاملا پوشانده شده تا یکدیگر را نبینند یا بین هر قفس با قفس مجاور فاصله داشته باشد. پن ها از بالا نیز کاملا پوشیده باشد تا امکان پریدن به قفس مجاور وجود نداشته باشد.

نسبت مرغ لاری به خروس لاری

روش های زیادی در این باره وجود دارد و انتخاب کردن روش مناسب بستگی به شرایط موجود دارد .

یک خروس لاری و یک مرغ لاری که اکثرا توسط بعضی خروسبازان حرفه ای برای تولید تعداد کمی جوجه از یک خروس لاری میدان دیده با یک مرغ خاص انجام می شود تا بطور قطع از نسبت مستقیم جوجه ها با مولدها اطمینان حاصل شود. این روش کم بازده ترین روش تولید مثلی در نژاد لاری می باشد.

گاها از یک خروس و دو مرغ استفاده می شود که این می تواند بدلیل ناسازگاری مرغ های لاری با یکدیگر در یک گله و عدم وجود مرغ های لاری دیگر در مجموعه یا محل نگهداری باشد. این روش نیز بیشتر برای کسانی استفاده می شود که هدفشان از نگهداری لاری، تفریح بوده و یا برای جنگاندن از آنها استفاده می­کنند. در این روش ۲ متر مربع فضا کافی می­باشد.

یک خروس و سه مرغ لاری که کمترین حد قابل قبول برای تولید تعداد جوجه های مناسب برای تولید می باشد. این روش بدلیل سادگی و دردسر کمتر مناسب بسیاری از تازه کاران است که فضای کافی برای تولید انبوه ندارند.

برای تولید نیمه صنعتی لاری که برای تولید کننده قابل قبول بوده و توجیه پذیر باشد درست کردن قفسهایی با ابعاد ۳ متر مربع برای ۴ مرغ و یک خروس لاری، و ۴ متر مربع برای ۵ مرغ و یک خروس لاری توصیه می شود. درصورتی که قفسها در فضای آزاد ایجاد می شود و محدودیتی در زمین وجود ندارد، قفسهایی با ابعاد ۲در ۳ (۶ متر مربع) بهترین گزینه برای شاداب نگه داشتن مرغ و خروس لاری می باشد. لازم به ذکر است که مرغ و خروس لاری باید از نور مستقیم خورشید در فصل تابستان و همچنین تماس مستقیم با برف در سرمای زیر صفر درجه زمستان حفظ شوند.

 

تغذیه ی دوره ی تخم گذاری مرغ لاری

برای بهبود شرایط پرورش لاری مولد از دو روش خوراک دهی استفاده می شود:

روش نامحدود: این روش مناسب ترین روش برای دوره تخمگذاری است که غذا به صورت نامحدود در پن ها در اختیار مولدها قرار می گیرد بطوری که در تمام ساعات شبانه روز بیشتر از نیازشان خوراک وجود دارد، که باعث جلوگیری از استرس، پرخواری و کانیبالیسم در آنها می شود. این روش برای دورانی که پرندگان در حال تخمگذاری نیستند توصیه نمی شود زیرا باعث چاق شدن و بسته شدن مجرای تخمگذاری آنها می شود.

روش محدود: در این روش روزانه یکبار به اندازه نیازشان به لاری ها خوراک داده می شود با این تفاوت که مولد ها تمام خوراک را در عرض دو تا سه ساعت استفاده می کنند. در این روش دادن خوراک در صبح و یک ساعت بعد از طلوع خورشید توصیه می شود. در صورتی که مقدار در دسترس کم تر از نیاز گله باشد می تواند موجب ایجاد استرس در گله می شود.

 

دوره ی پرریزی

یکی از خصوصیات فیزیولوژیکی و طبیعی طیور پرریزی است که پس از سن یک سالگی در فصل تابستان شروع می شود. زمان شروع آن در شهرهای مختلف با توجه به دمای هوا  زاویه تابش خورشید متفاوت است. در این موقع مرغ پرهای خود را از دست داده و به جای آنها پرهای جدیدی ظاهر می شود .این عمل حدود یک و نیم ماه به طول می انجامد و در این مدت، تخمگذاری مرغ متوقف می شود زیرا پروتئین مصرفی برای نگهداری و رشد پرها و نیز تولید تخم کافی نخواهد بود، لذا تخمگذاری متوقف گشته تا پروتئین مصرفی صرف رشد پرهای جدید شود.

مرغان لاری ممکن است در زمان پرریزی به تخمگذاری ادامه دهند ولی تولید آنها بسیار کمتر از زمانی است که پرریزی ندارند. در این دوره مرغ لاری از جنگیدن پرهیز می کند ولی در این دوران بهتر است که جابجایی انجام نشود. ریختن پرها به ترتیب معینی صورت می گیرد بدین ترتیب که ابتدا پرهای سر و گردن سپس بدن و بالها و نهایتا پرهای دم می ریزد. پرها قدیمی قبل از ریخته شدن طراوت و شفافیت خود را از دست داده و پژمرده می­گردند .در دوران پرریزی بهتر است خروسهای مولد را بطور جداگانه از مرغ­های لاری نگهداری کنیم.

در این دوره مولد ها غالبا کاهش وزن پیدا می کنند در صورتی که مولدی پرریزی (تو لک رفتن) کاملی نداشته باشد، تولید خوبی نیز نخواهد داشت. در این دوره به مولدها جیره ی از مکمل ویتامین، مواد معدنی همراه با علوفه ی تازه داده می شود.

مولدهای غیراقتصادی در این دوره باید با توجه به پرونده ی تولید آنها حذف شده (فروخته شوند) و گله های مولد با مولدهای جوان با کیفیت یا جوجه های با کیفیت مناسب جایگزین شوند. در صورتی که نتایج حاصل از جفتگیری یک خروس و مرغ مورد قبول واقع شده و بازار پسندی خاصی از طریق پیروزی در میادین یا فرم بدنی خاص پیدا کردند همچنان باید به عنوان مولدهای اصلی نگهداری شوند و از فروختن آنها اجتناب کنید.

 

 عوامل موثر بر کیفیت و کمیت تخم هر مولد:

سن مولدها، توانایی تولید مثل و باروری خروس ها، از عوامل با اهمیت در جوجه کشی و تولید نژاد لاری می باشند. معمولا خروس های لاری در ۷ ماهگی و  مرغ های لاری در ۸ ماهگی به بلوغ جنسی می رسند. سن بلوغ جنسی در نژاد لاری وابسته به فصل و جثه آن تا حدی متغیر است. با توجه به پر انرژی بودن نژاد لاری بهتر است از خروسهای آن بعد از سن ۹ ماهگی برای جوجه کشی استفاده کرد تا از اسیب احتمالی به مرغها جلوگیری شود. البته درصورتی که خروس لاری برای جنگاندن آموزش میبیند نباید به همراه مرغ نگهداری شود تا در توان مبارزه و جنگندگی آن اختلالی بوجود نیاید. شایان ذکر است که مرغهای لاری بعد از یکسالگی به سقف تولید خود از نظر وزن تخم می رسند. استفاده از تخمهای اولیه مرغ لاری با اینکه سایز کوچکی دارند امکان پذیر بوده و هیچ مشکلی در جثه نهایی جوجه ها نخواهد داشت. البته احتمال تلفات بیشتر این جوجه ها در روزهای نخستین وجود دارد.

نسبت تعداد خروس به مرغ یکی از مهمترین عوامل موثر در باروری است و توصیه می شود هیچگاه بیش از ۵ مرغ لاری به ازای هر خروس لاری مولد نگهداری نکنید. همچنین در صورتی که خروس لاری لاغر شده و یا خوب جفتگیری نمی کند آن را در اسرع وقت از گله خارج و خروس دیگری را جایگزین کنید. مهمترین علائم عدم سلامت خروس لاری صورت رنگ پریده، قرار دادن بالها بر پشت و همچنین عدم بانگ دادن خروس هستند.

قابل توجه اینکه در دوره جوجه کشی از هر گونه درگیری و یا جنگ تمرینی بپرهیزید.

مهندس آرمان رحیمیان: ۰۹۱۲۵۱۳۱۱۹۵ – ۰۹۳۰۵۱۲۱۱۹۵

url('2 پاسخ به “شرایط پرورش نژاد لاری”

  1. باسلام من مرغ لاری دارم الان مدتی میشه دیگه تخم نمیزاره وغذاهم خیلی کم میخوره فقط به سبزی جات علاقه نشون میده علتش چی میتونه باشه با تشکر

    1. سلام درصورتی که لاغر نشده میتونه به علت کیفیت پایین غذا باشه. به مرغتون دان تخمگذار بدید یا ترکیب میان دان جوجه گوشتی با گندم بدید. مکمل کلسیم و فسفر هم بهش بدید. سبزیجات براش خوبه ولی جدا از وعده های اصلی بدید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>